Naar de Confœderatio Helvetica

6-7-2025 Voorbeschouwingen in Zaandijk

Tja, waar ga je heen als je vorig jaar naar de Noordkaap gefietst bent? De verleiding is groot om voor de overtreffende trap te gaan en voor je het weet ben je op weg naar Johannesburg, Ulan Bator of Melbourne. Maar waarom zou ik de herinnering aan vorig jaar uitwissen met een nog spectaculairder doel? Ik kan er beter nog even van genieten dat ik daar geweest ben. De Noordkaap trok mij aan vanwege het koelere weer (viel tegen), het beeld van de eenzame fietser in de ruige natuur (dat bleek relatief) en, ik geef het toe, de afstand. Maar als ik er op terugkijk, is het vooral het landschap dat me is bijgebleven, hoe noordelijker je komt, hoe mooier het wordt.

Dus dit jaar doe ik weer een gewoon stukje van een maand, maar de bestemming is uiteraard nieuw! Mayke en ik fietsen een klein rondje Zwitserland. En waarom Zwitserland? Het antwoord is heel eenvoudig, ik ken dat land niet. Mijn ervaringen met Zwitserland beperken zich tot acht uur rondhangen op het vliegveld van Kloten vanwege een gemiste vlucht en een snelle rit in de auto door de Alpen van Basel naar Turijn. Kortom, dat land verdient wel een beetje aandacht.
Maar kun je dan fietsen in Zwitserland? Jazeker, er is zelfs een organisatie die lange afstandsroutes heeft uitgezet door het hele land en beschreven in de Gesamtführer Veloland Schweiz. Dat is een dikke pil met een gewicht van ruim een kilo (1.021 gram) en die nodigt niet uit tot meenemen op de fiets. Sterker nog, je vraagt je af of de auteurs van Veloland Schweiz zelfs wel eens gefietst hebben. Maar goed we gaan het zien.

De aanrijroute heb ik ook al bedacht, ik ga via Maastricht, Luxemburg en de Vogezen naar Basel. Dat doe ik, voor de kenners, via de route Benjaminse. In Basel tref ik Mayke op het station en dan fietsen we samen het rondje.

Dit is het traject Zaandijk – Maastricht

En de metingen, hoe zit het daarmee? Ik heb nu tien keer mijn gewicht en vocht-, vet-, en spiermassa gemeten voor vertrek en na terugkomst. Dat levert een reeks uitkomsten op waar je niks mee kunt, dus ik ga over op iets anders. Mijn eerste gedachte was mijn geestelijk welbevinden te meten voor en na, maar ik vrees dat dat niet tot nieuwe inzichten leidt. Er zijn teveel factoren die daar invloed op hebben en die niks met fietsen te maken hebben. Ik denk dat ik van twee dagen geen nieuws tot mij nemen gelukkiger wordt dan van een maand fietsen.

Nee het moet een eenvoudige meting zijn, makkelijk uit te voeren onder gelijke omstandigheden. Als ik nu eens mijn bloeddruk en hartslag meet op een vast tijdstip, daarna enige inspanning verricht en dan nog eens meet. Dan verwacht je na een maand fietsen een kleiner verschil voor en na inspanning dan voor vertrek.

13-7 Amsterdam

Poe, poe, dat was een hele rit van Zaandijk naar Mayke in Amsterdam. Vandaag alles ingepakt en het is me gelukt om zoveel te schrappen, dat het met een tas minder kan, wat wel fijn is. De slaapzak zit nu in een van de zijtassen in plaats van in een rode zak achterop. Daardoor is de fiets nu wel erg uit balans, omdat een zak vol dons nu een zak met kleding en toiletspullen in evenwicht moet houden. Dat kan ik vanavond in Amsterdam mooi even rechtzetten, althans proberen. Verder vergat ik de treintickets voor de terugreis Basel naar Amsterdam in mijn tas te stoppen, maar Mayke heeft ze, als het goed is, ook in de mail.
Morgenochtend begint het echte werk, dan ga ik richting Den Bosch.

Hier ziet u een typisch Amsterdams slagveld

Gefietste afstand: 15,7 km
Gemiddelde snelheid: 16,9
Hoogste snelheid: 24,3
Gefietste tijd: 55’

13-7 Kasteel Nederhemert

Ik was hartstikke moe gisteravond en weinig gezellig. Of het nu van de warmte kwam of van het vooruitzicht weer te gaan fietsen, werd me niet helemaal duidelijk. Ergens had ik helemaal geen zin om te vertrekken, maar ja, de retourtickets zijn al geboekt, dus dan moet je ook heen. En, belangrijker nog, dit is geen solo-onderneming, dus ik kan moeilijk verzaken.
Als ik opsta ben ik nog steeds moe, het zal mij verbazen als ik Weesp haal vandaag. Maar goed, we gaan het zien. Ik kan altijd weer met de trein naar huis (of met de ambulance indien ik van mijn fiets afval).

Om 8 uur fiets ik weg bij Mayke en om iets over tienen zit ik aan de koffie in Breukelen, ongeveer een derde zit er op naar de bestemming van vandaag. Ik rij langs de Weespertrekvaart en vervolgens het Amsterdam-Rijnkanaal, dat klinkt misschien saai, maar dat is het niet. Er vaart van alles in het water en je fietst het eerste stuk lekker onder de bomen. Bovendien is het bijna windstil, dus ik schiet lekker op en mijn aanval van zwakte is ongemerkt voorbij gegaan.

Alles gaat vlot tot Nieuwegein, daar is het in principe een route langs een kanaal, dat kan niet mis gaan. Maar dan is er een omleiding met van die gele borden, die door het kunsthart van de stad voert. Dat is een labyrint, ontworpen in de jaren 80 van de vorige eeuw, waar wordt gesurveilleerd door fatbikebendes, en waar menig Grieks held in spe niet levend uitgekomen zou zijn. Het kost mij trouwens ook de nodige moeite, maar na een broodje mozarella van de Hema lukt het uiteindelijk toch. Dan is het nog maar een klein stukje tot het pontje naar Vianen en dan is het lunchtijd.

In Vianen bestel ik kroketten met bruin brood, eentje is hol en het bruine brood zijn twee plakjes van een AH-knip bruin. Enfin, ze leveren wel de nodige calorieën. Even later begint de hemel te betrekken en het begint serieus te waaien. Dan weet je dat er buien in de buurt zijn. Het ontspannen peddelen verandert in stevig trappen tegen de wind in , want de buien zitten achter mij. Heel lang denk ik dat ik het droog hou, maar na het veer van Brakel wordt het opeens heel koud en barst de bui toch los. Gelukkig is het na een half uur weer droog.

Ik eindig op de natuurcamping van kasteel Nederhemert, ik krijg een heel klein knollenveldje toebedeeld, lekker knus, zeg ik nog heel beleefd.

Afstand: 101,5 km

Gefietste tijd: 7 uur

15-7 Leende

Gisterenavond at ik in Heusden aan het haventje. Dat bereik je via een forse kabelpont en ik was twee keer de enige opvarende ik bestelde eenvoudige kost, biefstuk met patat en een extra salade. Dat is goed voor het herstel van de spieren. Meestal lees ik onder het eten, maar nu kwamen er drie geblondeerde meisjes van een jaar of 20 naast me zitten. Die begonnen een gesprek over vakanties en jongens, waar mijn boek niet tegenop kon. Wat opviel was dat het steeds ging over jongens waar niet zij, maar niet aanwezige vriendinnen wat mee gedaan hadden op die vakanties. “De eerste nacht gebeurde er niks, maar de tweede nacht deden ze een poging tot”, uitgesproken op licht smalende toon, is een citaat dat de avonturen van de afwezige vriendinnen wel samenvat. Dat de moraal in Brabant in honderd jaar nog niet veranderd is, moge blijken uit het volgende citaat: “als ze zeggen dat je vreemd gegaan bent, ook al is het niet waar, dan heb je toch iets verkeerd gedaan.” Ik wilde bijna een lesje moderne zeden afsteken, toen ik me bedacht, nee dit zijn de moderne zeden Hoving, luister en leer ervan.

Het was trouwens maar goed dat ik geen toetje genomen had, want op de camping deelden ze ijs uit, de vriezer was kapot.

Ik word om half vijf wakker van de haan die op deze natuurcamping woont en naast elke tent even komt kraaien. Goedemorgen, weet je wel dat de zon straks opkomt? Vandaag wordt het nog een lekker fietsdagje, maar morgen lijkt het de hele dag te gaan regenen. Het doel voor vanmiddag is de camping bij Leende, dat is ongeveer 75 kilometer hier vandaan.

Om kwart over negen zit ik in het centrum van Den Bosch aan de koffie. De Bossche bollen laat ik passeren, mij iets te heftig op de vroege ochtend. Het is mooi fietsen hier, kleine dorpjes en goed geasfalteerde paden. Aan het eind van de ochtend in Sint-Oedenrode nog een keer koffie en een tosti Brie erbij voor de kleine trek. Nog maar 25 kilometer en dan ben ik er al. De luchten zijn even dreigend als gisterenavond en er staat een stevige wind, maar regen valt er dit keer niet. Ook het weerbericht voor morgen is aardig bijgesteld, in positieve zin.

Gepensioneerd fietsen is toch een andere ervaring, je hoeft niet bij te komen van je werk en de voldoening dat je even los bent van alles, is een stuk minder. Want eigenlijk is dat alles best aangenaam. Maar wat wel goed is, is dat ik uit mijn dagelijkse ritme kom en de hele dag fysiek bezig ben. Ik kan wel merken dat ik daar door het jaar heen te weinig aandacht voor heb. Misschien toch maar eens met de buurman mee naar de sportschool, die heeft me al een paar keer gevraagd.

Afgelegd: 79 km
Tijd: 5,5 uur

16-7 Bemelen

Gisterenavond at ik een zouteloze hap in de manege van Leende, een stukje smakeloze kabeljauw met patat en heel veel ijsbergsla. Toen de eigenaresse tegen me zei dat het wel erg rustig is vandaag, lag het op het puntje van mijn tong om te zeggen, misschien willen de mensen vandaag eens lekker eten. Maar ja, het heeft geen zin om te gaan zeuren nadat je eerst alles opgegeten hebt.

Om 8 uur vertrek ik, de tent is nat ingepakt, er viel niet veel regen vannacht maar toch genoeg. Onderweg vallen er telkens kleine korte buitjes. Via de Achelse Kluis en Hamont fiets ik naar de Zuid-Willemsvaart. Als ik even pauzeer, stoppen er twee mannen uit Zuid-Limburg op de elektrische fiets. Ze hebben zin in een praatje, praten voortdurend door elkaar heen, maar het blijft op de een of andere manier toch een consistent gesprek. De een kocht een elektrische fiets omdat hij op zijn koersfiets niet meer tegen de heuvels opkwam, de ander kocht er toen uit solidariteit ook maar eentje, zodat ze toch samen kunnen blijven fietsen.

Onderweg zie ik regelmatig bordjes met teksten als welkom in het cafe bij de kerk etc. maar ik trap er niet in. Die cafes zijn altijd net iets te ver en meestal dicht. Ik fiets gewoon door totdat ik iets na elven bij Tongerlo een café met terras pal aan het kanaal tref, met een bord Here comes the sun. Dat is misschien wat veel beloofd, maar de koffie smaakt prima. De tijd dat je in België een plastic filter van Rombouts op je koffiekopje kreeg, is al lang voorbij.

Het is lekker fietsen over het jaagpad langs de vaart, de verkeersweg is steeds aan de andere zijde. Het weer is erg onrustig, het ene moment schijnt de zon en is het warm, even later trekt er weer een bui over en koel je enorm af. Er staat een stevige wind van opzij, soms een beetje mee, soms een beetje tegen. Zo kom ik dan in Maastricht waar ik boodschappen doe voor het avondeten. Ik kook maar eens zelf voor de verandering. Dan is het nog een half uurtje naar Bemelen en ik sluit af met een stukje Amstel Goldrace, de beklimming van de Bemelerberg met een helling van 11%. Die gaat me prima af, ik heb nl. een iets grotere krans achter dan vorig jaar en een paar kilo minder bagage. Dat succesje kan ik wel gebruiken, want ik zie een beetje op tegen die Alpen.

Op de camping het Gasthoes krijg ik een plekje toegewezen pal op de wind, dus lekker buiten zitten is er niet bij. Het voordeel is dat die natte tent in een paar minuten drooggewaaid is. Het is maar koud en hoe het morgen 28 graden kan worden is mij een raadsel.

Afstand: 79 kilometer
Tijd: 6,5 uur

17-7 Roetgen

Ik kookte maar eens zelf gisteren, niet dat er geen restaurants in de buurt waren, je bent in Limburg tenslotte, maar het verhoogt de kampeerervaring. Overigens is koken een groot woord, het was verse gevulde pasta met een bakje sla. De moeilijkste factor was nog wel de wind, maar ik vond een oud campingtafeltje, legde dat op zijn kant en daarachter woei het gasje niet uit. Er meldde zich nog een tweede fietser met tent, die heet ook Frans en is ook op weg naar Basel.

Als ik tegen achten vertrek, zit andere Frans nog aan zijn ontbijt. We zien elkaar vermoedelijk nog wel een keer. De route bestaat nu uit telkens korte steile klimmetjes en dan weer afdalingen, het fijne van het nieuwe verzet is dat ik geen enkele keer hoef af te stappen. In Epen drink ik koffie, ik was hier een kleine dertig jaar geleden met mijn collega’s van de afdeling Collectie van het Nederlands Architectuurinstituut. We gingen af en toe een weekend met elkaar op stap en dit keer wandelden we rond Epen. We sliepen in een heel belabberd hotelletje met doorgezakte bedden, de vegetariërs kregen die avond pasta met een blik champignons erdoor te eten. Jammer genoeg weet ik niet meer welk hotel dat was, anders was ik daar beslist even gaan kijken.

Deze hoek van Limburg is tot mijn tevredenheid gevuld met hotels en cafes met grote uitnodigende borden, de koffie is klaar en vlaai! Maar je bent de grens met Duitsland nog niet over, of er is niks meer. Hooguit een bekertje koffie bij de benzinepomp. Ik snap daar helemaal niets van, het is hier net zo mooi, maar het lijkt wel alsof onze Limburgers een deal gemaakt hebben met de Duitse, wij doen de koffie en vlaai, dan doen jullie de goedkope boodschappen. Pas tegen de middag, vlak bij Raeren, kom ik bij een Konditorei die ook open is.

In Plombières kom ik op een oude spoorlijn die onderdeel is van de route naar Monschau. Dat betekent continu stijgen, maar nooit meer dan pakweg 5 procent. Althans, die spoorlijn houdt na een half uurtje op en dan is het weer heftig klimmen en dalen. De echte spoorlijn, de Vennbahn, begint pas in Raeren. Om op het aansluitpunt te komen, moet ik nog een paar hele steile hellingen op, maar gelukkig is er het Bahnhof Café waar instortende fietsers gereanimeerd kunnen worden. Dat doen ze bij voorkeur met bier zo te zien, er is een hele wand met een flessen, maar ik houd het bij sprudelwasser.

Al dat werken op de eerste klimdag gaat me niet in de koude kleren zitten. Vanuit de gedacht dat je je lijf moet oefenen, niet straffen, besluit ik tot de camping van Roetgen. Monschau, 15 kilometer verder, heeft ook een camping maar die adverteren met een luchtfoto van een onafzienbare zee van witte caravandaken. Die in Roetgen heeft een sympathieke website en trekkers hoeven niet te reserveren.

Op de camping kom ik gelijk aan met een Nederlands stel dat uit Lissabon is komen fietsen. Die waren in mei begonnen om de warmte te ontlopen, maar ze kwamen middenin een hittegolf terecht. Hoe heette ons West-Europees klimaat ook al weer? Iets met gematigd?

De hele route van Maastricht naar Basel is 580 kilometer waar ik 13 dagen de tijd voor heb, dat is een belachelijke 45 kilometer per dag. Dus ik heb nu alle tijd voor sightseeing, een vreemde gedachte dat ik voor alles kan stoppen.

Afstand: 56,6
Tijd: 5:15

18-7 Sankt Vith

En wie arriveerde er gisteren na mij op de camping van Roetgen? Inderdaad, Leidse Frans. Hij zou een andere route nemen die mooier is dan de mijne en die hij al eens eerder gereden had, maar was een paar keer verkeerd gefietst en moe etc. Morgen fietst hij tien kilometer terug om alsnog die andere route te nemen. Tegenover me stond het Nederlands echtpaar dat van Lissabon naar huis fietst. Ze waren wel supergeorganiseerd met hun tassen, op de een stond ‘keuken’, de ander ‘kleding’ etc.

Ik kocht steinpilzen, grote paddestoelen om met pasta te eten. Nu wilde ik niet zo’n grote zak, want daar zit je een week aan vast. Bovendien zijn die zakken gemaakt van een hard soort plastic dat onvermijdelijk tot de bodem openscheurt, nadat je eenmaal een klein gaatje hebt gemaakt om de pasta in de pan te strooien. Dus ik kwam uit op een klein zakje pasta met echte truffel. Nou dat heb ik geweten, bij het ontbijt smaakten de yoghurt met verse aardbeien nog steeds naar truffel, waarvan het aroma me bovendien de meest afschuwelijke nachtmerries had bezorgd, zoals ‘s nachts thuiskomen, je tanden poetsen en voelen dat er iets niet pluis is en dan een vreemd wezen in je bed aantreffen (man of vrouw, daar ben ik niet meer achtergekomen). Even later liep ik op straat mijn collega’s te verkondigen dat ik over precies een jaar met pensioen zou gaan, waarna ik de verkeerd geparkeerde lelijke eend waarmee we aangekomen waren op zijn plek moest duwen en ga zo maar voort met die onzin. De volgende maaltijd laat ik gewoon weer door een kok bereiden!

Ik ben relatief laat op weg, over achten, maar het mooie is dat ik alles kan drogen in de zon en dus licht bepakt vertrek. Ik volg de Vennbahn, een langzaam stijgend en dalend fietspad door de bossen dat je van Aken tot Troisvierges kunt volgen. Eenmaal boven op de Ardennen gekomen (550 meter) golft het op en neer en heb je telkens prachtige vergezichten. Af en toe is er een cafeetje langs de bahn, ik drink cappuccino (zwarte koffie met een dot slagroom uit de spuitbus) bij een oud stationnetje. Daar kun je ook draisines huren voor een half dagje trappen over het spoor. Ik fiets heel rustig naar het zuiden, omhoog haal ik gemiddeld 9,5 km per uur, omlaag 20.

Een uurtje voor Sankt Vith wil ik wat eten op een terrasje, maar de bediening draaft druk heen en weer en geeft geen sjoege. Als ik na een kwartiertje opstap, komt er iemand naar me toe, maar dan hoeft het van mij niet meer. Als u te druk bent om mij te bedienen, ga ik wel ergens anders eten. Dat wordt het laatste stuk mueslibrood van het Zaande bakkertje met kaas en tomaten. Ook heel lekker!

Ik besluit in Sankt Vith te slapen en boek een kamer in Hotel Pip, aanbevolen in het routeboekje naar Basel. Ze hebben een eigen restaurant, dus ik heb hoge verwachtingen. Het stadje blijkt in de Tweede Wereldoorlog volledig in puin gelegd, inclusief de enorme kerk. Die is na de oorlog in megalomane stijl weer opgebouwd, de bevolking van de hele regio past erin. Gelukkig zijn een paar beelden bewaard gebleven. Vervolgens loop ik naar het lokale historische museum, dat een verrassing is. Het is klein, maar bevat een zeer gedegen en actueel overzicht van de geschiedenis, waarbij de lokale ontwikkelingen in een Europees kader geplaatst worden.

Ik zal jullie niet vermoeien met alles wat ik vanmiddag geleerd heb, maar een paar leuke weetjes moet ik kwijt. In de beken hier kun je goud vinden, een van de redenen voor de Kelten om zich hier te vestigen. Oorspronkelijk was het hele gebied bedekt met loofwouden, maar die zijn in de Middeleeuwen allemaal gekapt. Wat er voor terugkwam, was schrale heide. Totdat de Duitse overheid in de vroege 19e eeuw Douglassparren ging aanplanten en het effect zien we vandaag nog. Tot zover het historisch bulletin

Afstand: 62 km
Tijd: 5 uur

19-7 Vianden

Gisterenavond nam ik een vélouté van verse groenten en kruiden om mee te beginnen en als hoofdgerecht een filet van zeebaars in een extract van kalfsjus, met saffraanaardapppelen en gegrilde courgette, met een daarbij een glas Rivaner. Toe nam ik een eiscafé, dat bleek een enorme sorbet te zijn, waar ik toen een beetje spijt van had, maar goed. En onder het eten had ik gezelschap van een goed boek, Lessons van Ian McEwan.
Om de boel te laten zakken maakte ik nog een korte wandeling door het stadsparkje, heel educatief in dubbel opzicht. Bij elke boom stond een bordje met de naam en waar je het hout voor kunt gebruiken. Door het park stond ook een aantal grote borden met fotos. Zo kon je duidelijk zien dat na het bombardement van 1944 alleen nog het stratenplan herkenbaar was temidden van de puinhopen.
Omdat ik nu eenmaal de luxe van een tv had, keek ik naar de eerste helft van Zwitserland -Spanje, de halve finale van het EK vrouwenvoetbal. De wedstrijd had in elk geval veel vaart en was best aardig.

Om het hotelpersoneel te ontzien, is het ontbijt in de weekends pas om acht uur. Dat is voor de gasten natuurlijk veel te laat, want die willen het liefst al om zeven uur gaan wandelen en fietsen, voordat het te warm word, maar zo gaat het in de moderne wereld. Om kwart voor negen was ik dan eindelijk op weg, het eerste deel was nog lekker simpel over de spoorbaan. Daarna kwam een klim van drie kwartier naar 550 meter, waarna een lang stuk tegen de vlagerige wind in op het open plateau volgde. Dat plateau is niet vlak, je gaat voortdurend omhoog en weer omlaag. Uiteindelijk daal je dan weer af naar de Ours bij Dasburg en kom je in Luxemburg terecht.

De route naar Vianden gaat dan eerst over een drukke verkeersweg, er is blijkbaar geen ruimte in het dal voor een fietspad. Pas bij de drie dorpen Untereisenbach, Obereisenbach en Übereisenbach kun je de Ours weer oversteken en over een rustig pad verder. Maar dan moet je het routeboekje wel héél goed bestuderen. Je moet namelijk een stukje verderop weer terug naar de provinciale weg over een voetgangersbrug en dan het voetpad volgen. Dat laatste was me ontgaan, dus ik begin aan een magnifieke klim over een hobbelig gravelpad door het bos, totdat het tot me doordrong dat er misschien iets niet goed ging. En inderdaad, nauwkeurige bestudering van de kaart maakt me duidelijk dat ik op een lang maar doodlopend pad zat. Er zat niks anders op dan omkeren en weer afdalen (om dat laatste was ik niet erg rouwig). Zo kwam ik met een beetje vertraging halverwege de middag in Vianden. Daar barst het van de toeristen op motoren en in campers, die allemaal door die nauwe straatjes willen. Gelukkig is de camping snel gevonden. De tent opgezet en net als ik boodschappen wil gaan doen, gaat het regenen.

Afstand: 68,5 km
Tijd: 5,5 uur

20-7 Grevenmacher

Toen het weer droog werd, liep ik naar Vianden om wat te eten. Ik kwam terecht bij een Aziatisch restaurant, een prima plek om springrolls en kip met aubergine te eten. Ik kreeg een uur van ze, daarna was de tafel voor de volgende klant.

Toen ik vanmorgen ging inpakken, was binnen alles kletsnat. Ik heb dat een keer eerder meegemaakt, vorig jaar in Saltstraumen, het is condens onder de slaapmat, onder de tassen en tussen de binnentent en het grondzeil. Alles bij elkaar is het best veel water. Hoe dat nou ontstaat is mij een raadsel, het moet iets te maken hebben met hoge luchtvochtigheid en koude grond, schat ik zo in. Ik ga niet wachten tot de zon een keer boven de heuvels uitkomt, maar pak alles in en zie wel. Voor vanmiddag is er opnieuw regen voorspeld, dus voor die tijd wil ik het wel opgelost hebben. Als de zon doorkomt, vind ik een bankje aan het water en hang de slaapmat uit over de fiets. Als die droog is, fiets ik door tot de volgende rustige en zonnige plek met een bankje en droog daar het grondzeil en zo gaat het de hele dag door. Maar eerst koffie in Echternach, het is twee dagen geleden dat ik voor het laatst koffie gezien heb, gisteren was er onderweg niks te krijgen. Ik kom terecht in een café vol met Italianen en prima koffie.

Vanaf Echternach volg ik de oevers van de Sauer tot ik bij de Moezel kom in Wasserbillig. Het is de bedoeling dat ik het pontje neem naar de Duitse kant van de Moezel, maar dat vaart vandaag niet. Dan fiets ik aan de Luxemburgse kant naar Grevenmacher en dat is mijn redding. Het wordt steeds donkerder voor mij uit en het is ongelooflijk drukkend en ik zweet als een gek. Ik kom langs een camping, maar waag de gok, even het stadje in, zou er een hotel zijn? Dat vind ik niet zo snel, dus terug naar de camping, daar staat inmiddels een bordje vol bij de ingang. Nou geldt dat meestal niet voor fietsers, dus ik stap toch het kantoortje binnen. Ik tref een heel aardige campinghoudster, die weet nog wel een plekje naast het zwembad. Gaat u eerst uw tent maar opzetten en u opfrissen, dan schrijf ik u daarna in.

Terwijl ik de tent opzet wordt het zwembad ontruimd vanwege het naderende onweer. Als het dan losbarst, zie ik de regen horizontaal voorbijkomen, terwijl de bomen wild staan te zwiepen. Ik zit lekker droog onder het afdak van het campingterras, maar dan slaat de twijfel toe. Houd de tent dit wel? Of drijven al mijn bezittingen nu over het grasveld richting de Moezel? Dus ik ren door de slagregens naar de tent, maar die staat als een huis. Ik duik er maar in, dan kan ik het van binnenuit meemaken. Als het ergste voorbij lijkt, beginnen er in de verte sirenes te loeien. Betekent dat dat het gevaar geweken is of is dit een waarschuwing voor een vloedgolf of modderstroom? Ik merk geen tekenen van paniek bij de kampeerders en ga er maar vanuit dat alles OK is.
Een uur later is het weer droog en de zon schijnt (en heb ik in de tussentijd besloten dat ik over Thionville en Metz ga en voor morgen een hotelletje geboekt in het centrum van Thionville).

Afstand: 66,5 kilometer
Tijd: 5 uur

21-7 Thionville

Ik wilde eerst op het terras van de camping eten, maar daar hebben ze alleen worst van de gril, dat vond ik toch wat magertjes. Vlakbij was een Italiaan, je denkt aan een Scandinavische pizzeria, maar je komt terecht in een Italiaans specialiteiten restaurant. Vooruit dan maar, doet u mij de meloen met ham en varkensmedaillons in pepersaus maar. Aan zulke eenvoudige gerechten kun je de kwaliteit van de keuken perfect afmeten. Ik zou zeggen een 7, maar meer beslist niet. Toen ik om de rekening vroeg, werd me wel drie keer een grappa of limoncello van het huis aangeboden. Ze waren echt een beetje verontwaardigd dat ik dat afsloeg.

Ik ben om half zeven wel wakker, pak alles in en ga op weg richting Thionville. De route is niet ingewikkeld, je volgt gewoon de rustige oever van de Moezel, de heuvels verdwijnen langzaam en het landschap wordt steeds opener. Ik drink koffie bij een tankstation, want ik heb al snel door dat anders niks wordt met de koffie vandaag. Onder het fietsen luister ik de podcast De vrouw met de duizend gezichten, 8 afleveringen van elk ruim 20 minuten, dat past mooi in de afstand van vandaag. Ik fiets de hele dag richting de buien, eerst zijn het gewoon stapelwolken en daarna wordt de lucht voor mij uit steeds grijzer, totdat ik op de kade van Thionville, 750 meter van mijn doel, alsnog bedolven wordt onder een hoosbui.

Het Hotel du Parc is een beetje shabby, hoewel je dat niet aan de prijs afleest, voor die prijs slaap je ook in Noorwegen in een hotel. De kamer ligt aan de cour en heeft een donkerblauwe muur, wat het nogal somber maakt. Maar er staat ook een ventilator dus ik was snel een t-shirt en sokken en blaas ze droog. Thionville is een beetje een verlopen stad, veel leegstand en slecht onderhouden straten (dan realiseer je je opeens wat een verschil dat maakt voor het verkeerslawaai) hoewel je aan het stratenplan en de gevels kunt zien dat het grandeur heeft gekend. Helaas zijn op maandag de musea dicht, dus veel meer dan een beetje rondwandelen zit er niet in.

Afstand: 64,5 km

Tijd: 5 uur

22-7 Jouy aux Arches

Ik had grote honger gisterenavond, maar niks beviel me. De Thai was een leeg lokaal met een groot touchscreen waarop je je bestelling kon plaatsen. Zo zie je toch niet of je met echte Thai te maken hebt? Voor hetzelfde geld staat er iemand op zolder zakjes noedels open te scheuren om die te mengen met Aziatisch avontuur van Knorr. Bij de Brasserie blokkeerde een groepje twintigers ostentatief de ingang, je moet je wel een beetje welkom voelen. De Indiër was helemaal leeg, dat is ook een veeg teken. De honger nam toe, evenals mijn koppigheid. Uiteindelijk vond ik een pizzeria, waarvan ik dacht dan die maar. En ik heb er uitstekend gegeten. De dagschotel, zelf gemaakte gehaktballen met linguine in een saus van tomaat en gemalen bloedworst en een glas rode wijn erbij en pannacotta met vruchtensaus toe. En dat alles voor de prijs van alleen de ham met meloen van gisteren.

Toen ik terugliep viel me op dat twee oude winkelpanden die op een hoek van de straat staan, een nis boven de deur hebben met daarin een beeld dat ongetwijfeld de aard van de handel aangeeft. Ik heb nog gezocht naar meer, maar het bleef bij een monnik met een bierpul en een zwarte man gezeten op een baal katoen.

Vannacht heeft het veel geregend, ik werd af en toe wakker van het gekletter op het zinken afdak. Deze ochtend heb ik geen haast, dus ik koop eerst naald en draad om mijn regenslof te repareren. Er overkwam me gisteren hetzelfde als een jaar geleden in Noorwegen, nl. Dat ik vergat om de elastische band over mijn voet te leggen. Die hing dus in een lus onder de trapper, dat is niet erg, totdat je wil afstappen. Je verplaatst je gewicht naar links en steekt je been uit om jezelf op te vangen. Alleen dat been wil niet uit, want het elastiek haakt achter de trapper. Je ziet me al liggen op de natte straat, terwijl ik bezig ben de slof van de trapper te krijgen. Helaas scheurde het elastiek aan een kant van de slof af, dus mijn missie deze ochtend is die er weer aan te zetten.

De fietstocht naar Metz is niet veel aan, je fietst langs een kanaal en aan de andere kant hoor je de snelweg. Onderweg kom je langs de nodige industrie. Er valt continu van die hele fijne regen, terwijl de zon ook schijnt, maar omdat ik tegen de wind in fiets, trek ik mijn regenkleding maar weer aan.

In Metz schijnt de zon en als ik de oude stad binnenkom, rij ik recht op een terras af met een formulemenu. Steak frites voor 16 euro. Daarna kan ik de kathedraal op mijn gemak bekijken, een enorm bouwwerk dat het oude centrum domineert. Van binnen is ook alles groot, tot de doopvont aan toe, daar kan een volwassen kerel languit in liggen. Dat oude centrum ziet er trouwens nog verrassend mooi uit, weer zo’n stad om nog eens op mijn gemak naar toe te gaan.

Maar nu door naar de Airbnb die ik gereserveerd heb, een klein huisje buiten Metz. Het is nog niet zo eenvoudig om daar te komen met een fiets, vooral omdat het bovenop een hele steile heuvel blijkt te liggen. Mijn routeapp geeft weliswaar de meest vriendelijke route, maar dat betekent ook regelmatig afstappen, over iele modderige paadjes achter tuinen langs en door het bos. Het is een vertrouwenstest, zal ik maar zeggen. Bij aankomst is de gastheer in alle staten, de sani-broyeur in mijn huisje is defect, dus ik moet in het grote woonhuis naar de wc. Ter compensatie trakteert hij me op zelf gemaakt appelsap uit de eigen boomgaard, rijd hij me naar de supermarkt zodat ik boodschappen kan doen en neemt hij me mee naar de resten van het Romeinse aquaduct. Zo krijgt de dag toch nog een onverwacht educatief staartje.

Afstand: 50,7 km

Tijd: 4 uur

23-7 Mittersheim

Na de excursie van gisterenavond at ik een Boeddha salade van de Lidl, werkelijk zeer verlichtend. Ik zat wel een beetje met die niet werkende WC in mijn maag, Francois had me wel vijf keer verzekerd dat ik gewoon ‘s nachts binnen kon lopen, maar het voelt toch ongemakkelijk. Dus ik had het als volgt uitgedacht, voor het slapen gaan en bij het opstaan maak ik gebruik van hun WC en ‘s nachts plas ik wel in de boomgaard, dat is goed voor de appels. Francois kwam nog twee keer binnenvallen die avond. Hij moest voor Airbnb een filmpje maken van de niet-werkende WC, blijkbaar hadden de vorige gasten er babydoekjes ingegooid en nu was de pomp defect. Zijn eerste filmpje was te lang (meer dan 60 seconden), dus het moest over.

Ik sta om 6 uur op, want ik heb een lange rit over de heuvels vandaag. Ik drink nog een kop koffie met mijn gastheer en om 7 uur zit ik op de fiets. Achter zijn huis loopt een pad over de top van de heuvel, als ik dat neem, moet ik weliswaar een paar honderd meter lopen, maar ik snij ruim 5 kilometer af. De eerste helft van de route is behoorlijk zwaar, ik moet telkens kilometerslange hellingen beklimmen en dan weer afdalen naar het volgende dorp. Op de laatste lange helling wordt ik ingehaald door een Fransman die een rondje doet en we hebben een heel gesprek over zijn fietstochten naar het meer van Konstanz en in Engeland. Hij kampeert regelmatig bij mensen in de tuin via welcometomygarden.org.

Na de eerste 50 kilometer wordt het allemaal wat makkelijker, de klimmetjes worden korter en de route volgt wat meer de loop van de riviertjes. En wie zit daar in een bushokje stokbrood met jam te eten? Juist, Frans uit Leiden. We zijn op weg naar dezelfde camping, maar ieder in zijn eigen tempo. Ik kom door tientallen kleine dorpjes met veel dichtgespijkerde huizen. Ik n een daarvan, Harprich, heeft elk huis minstens één ooievaarsnest op het dak en die beesten klepperen er op los. Je vraagt je af waarom ze nu specifiek hier gaan zitten.

Frans en ik komen elkaar nog een paar keer tegen, omdat de een dan ook pauze heeft en de ander voorbij komt. Uiteindelijk valt de afstand me mee, ik had gedacht dat ik er langer over zou doen. maar ik vermoed dat mijn Noorwegen ervaring ook een rol speelt. Ik neem al die lange hellingen heel rustig trappend en probeer zoveel mogelijk uit de afdalingen te halen. Overigens daal ik niet meer zo hard af als tien jaar geleden, toen vond ik het een sport om boven de 50 km per uur te komen, maar ik vind 40 nu wel de limiet.

De camping municipal van Mittersheim is enorm groot, maar wel een beetje afgeleefd. Hij ligt midden in een meer en dat trekt veel mensen, maar er staan heel wat caravans waar duidelijk niet meer naar omgekeken wordt. Overigens kost een nachtje hier maar 9,75 en de uitgewoonde douches zijn gratis.

Afstand: 100,5 km

Tijd: 7,5 uur

24-7 Saverne

Krijsende kinderen, vechtende honden met ruziënde getatoeëerde bazen, jongens op crossmotoren, dat typeert de camping van Mittersheim wel. Kan het zijn dat daarom het trekkersveld geheel verlaten was op twee Hollandse Fransen na?

De supermarkt in het dorp is alleen in de ochtend open, dus ik was aangewezen op het beschikbare aanbod, dat wil zeggen de snackbar van de camping of de pizzaautomaat. Ondanks alle aanprijzingen op de automaat (elke twee dagen verse pizza’s) besloot ik tot de snackbar. Die had best een indrukwekkende kaart, besloot tot confit de canard met spaetzli, een specialiteit van de streek. Ik kreeg een droog en uitgebakken stukje vlees op een bord gevuld met gebakken deegslierten, die nog het meest naar pannekoek smaakten, met twee stukjes stokbrood.

Na afloop vroeg ik of het klopte wat ik dacht dat het was, de kok voelde zich zeer vereerd en ik kreeg het recept (let op, dit zijn hoeveelheden voor een restaurant). Men neme:

12 eieren
4 dl melk
1 kilo bloem
60 ml zonnebloemolie
Zout naar smaak

Maak een beslag van alle ingrediënten en verhit een plas olie in een grote koekepan. Je doet het beslag in een zeef met grote gaten, zodat het er langzaam doorheen zakt. De uithangende slierten veeg je eraf met een mes en ze vallen in de koekepan. Even kort bakken et voila! Serveren met een kommetje gesmolten boter. Maar om voor zo’n gerecht nou 20 euro te vragen?

Als ik ‘s nachts opsta om te plassen, zie ik dat de tent aangevallen wordt door naaktslakken, ze zitten tegen de binnenkant van de buitentent op het grondzeil en eentje heeft mijn slaapzak al bereikt. Ik laat ze maar zitten, ik ben te slaperig om ze te vangen. ‘s Morgens zijn ze hem allemaal weer gesmeerd, op die ene aan mijn voeteneind na. Als ik mijn tassen controleer op verstekelingen, zie ik dat ze zich tegoed hebben gedaan aan mijn tomaten.

Als ik opsta is het even droog, maar zodra ik ga inpakken begint het weer te regenen, ik zIt de bui maar even uit in de tent, voordat ik vertrek. Ik ben om 9 uur op weg, nogal laat voor mijn doen, maar ik hoef niet zo ver vandaag. Ik heb trouwens een beetje een wee gevoel in mijn maag van de spaetzle van gisteren. Ik zeg Frans gedag en begin aan een mooi stuk langs een kanaaltje met sluizen om de kilometer.

Daarna volgen een paar pittige hellingen naar Sarrebourg. Bij het eerste terras in het centrum stap ik af voor koffie. Als ik naar binnenloop om te bestellen, zit de hele bar al aan het bier! Maar ik kwam hier voor wat anders, nl. voor de glas-in-loodramen van Chagall in la chappele des cordeliers (dat zijn Franciscanen). Hij heeft ook een raam in de kathedraal van Metz gemaakt, dat had ik weliswaar gezien, maar me niet gerealiseerd dat het van Chagall was. Mijn gastheer van die avond wees me er op, dus ik stuur hem nu een foto van dit raam.

Na de kapel neem ik nog een koffie met chocoladecroissant en een baguette met salami voor de laatste 30 kilometer van vandaag. En dan begint de zon te schijnen en als ik langs een mooie picknicktafel kom, hang ik tent en grondzeil uit. Dat kost hooguit een kwartiertje extra.

Tot slot volgt een heel mooie tocht langs een in onbruik geraakt en dichtgegroeid kanaaltje met een tiental vervallen sluizen en dito sluiswachterswoningen. Het hotel in Savernes is een verrassing, een enorm statig gebouw, van binnen alles glanzend gepoetst en schoon, dat zullen de Duitse roots van de Elzassers zijn.

Gefietst: 54 km
Tijd: 4.15

25-7 Itterswiller

Ik had half pension geboekt dus kreeg de maaltijd van de week. Tot mijn verrassing was dat spaetzli met eendeborst, zij het met worteltjes en wel een stuk beter klaargemaakt. De eendeborst was minstens twee keer zo groot en nog rosé van binnen, de spaetzli mooi regelmatig van vorm, die kwam duidelijk niet uit een vergiet, maar had helaas wel dezelfde weeïge smaak. Vooraf kreeg ik een salade van groente met mierikswortel en als dessert rabarbertaart. Je kunt op de foto zien wat het wel andere klasse is. Met een glas pinot noir smaakte het allemaal prima.

Ik zIt om half acht aan het ontbijt in een vrijwel lege ontbijtzaal op een fluisterend echtpaar in fietskleding na. Als ik het stadje uitfiets, kom ik langs een 13e eeuwse kerk, van binnen in de 18e eeuw grondig gerenoveerd naar een barokstijl. Twee beelden vallen op, een liggende Christus met een groot cilindervormig gat in zijn rechterzij, dus wat mist daar? en een Sint Vitus met gouden lendedoek in het olievat. Vitus weigerde de Romeinse goden te aanbidden, waarop keizer Diocletianus hem voor straf in een ketel kokende olie liet zetten. Uiteraard kwam hij er ongeschonden weer uit.

Het is een uurtje fietsen naar Marmoutier, waar al in de achtste eeuw een kerk stond. Nu is het een enorme kerk met een barok interieur. Interessant is de crypte waar een hele tentoonstelling is gemaakt met archeologische vondsten.

Vanaf daar is het een afdaling van een kilometer of 20 over een oude spoorlijn. In Soultz les Bain staat er bakker/patissier aan de route in een gloednieuw gebouw. Ze bestaan al 250 jaar en hebben een prachtige uitstalling van bosbessentaartjes in een zee van bosbessen. Daar koop ik belegde stokbroodjes en neem een koffie met een taartje. Daarna is het een golvende route door de wijngaarden en heel toeristische dorpjes en stadjes. Prachtige vakwerkhuizen en straten met kinderhoofdjes waar ik stuiterend overheen rij.

Mijn hotel is eigenlijk een cave, maar ze hebben ook kamers en het ziet er heel Duits uit met balkons met grote bakken geraniums

Afstand: 63 kilometer
Tijd: 5 uur

26-7 Rouffach

Mijn hotel in Itterswiller heeft geen restaurant, dus ik ging verderop wat eten in Winstub Arnold. Ze hadden daar een prima kaart en het werd een salade van veldtomaten met een klein laag verse tomatenpuree, dat lijkt totaal niet op wat wij altijd uit de blikjes lepelen. Daarna een snoekbaarsfilet met auberginekaviaar en tot slot mirabellentaart. Daarbij een glas van de lokale pinot gris en het was weer perfect.

Ik word om zes uur wakker van een matineuze buurman, ik probeer te begrijpen wat hij doet aan de andere kant van de muur. Het lijkt alsof hij eerst heel hard met zijn rolkoffers door de kamer rent en er daarna mee begint te gooien. Misschien een soort van work-out? Of is hij zijn schone sokken kwijt? Het ontbijt is pas om acht uur, dus daar gaat mijn kans op uitslapen.

De route loopt langs de rand van de wijnhellingen door kleine stadjes met vakwerkhuizen. Alle straatjes zitten verstopt met auto’s, dus leuke foto’s zijn er eigenlijk niet te maken. Inmiddels verschijnen ook de eerste kasteelruines op de heuveltoppen, het begint hier steeds Duitser uit te zien. Het is wat je je voorstelt als je denkt aan de burchten van roofridders.

In Bergheim bezoek ik de kerk, waar je een 14e eeuwse muurschildering van de gebeurtenissen in de Hof van olijven kunt bekijken. Helaas nogal slecht belicht, het is niet makkelijk om een fragment te fotograferen. Bij de bakker drink ik koffie, waar ik meteen mijn belegde stokbroodjes voor vandaag insla. Vanmorgen had ik al een klein pain de campagne gekocht voor morgen onderweg, ik heb nog een stukje kaas en twee tomaten.

Onderweg tussen de wijngaarden, die toch allemaal erg op elkaar lijken, luister ik naar een radiodocumentaire, een reis om de wereld in 60 dagen. Het is een compilatie van een radioprogramma uit 1981, waarin twee teams van twee verslaggevers proberen in 60 dagen de wereld rond te reizen. Alles wat ze uitgeven moeten ze onderweg verdienen en ze mogen elkaar dwars zitten. Het is alleen al de moeite waard omdat het een blik geeft in een verdwenen wereld, waarin je nog op de bonnefooi door het Midden-Oosten en Azië kon reizen.

Im een uur of twaalf begint de lucht te betrekken, er komen pikzwarte luchten opzetten van over de heuvels. Ik bereid me voor op een hoosbui, maar ik blijf precies op de rand van het front fietsen in zon en regen tegelijk.

Ik had dus het goedkoopste hotel in Rouffach geboekt, maar verder geen onderzoek gedaan. Het hotel Au relais d’Alsace blijkt een motel aan de overkant van de snelweg, dat voor fietsers eigenlijk niet te bereiken is. Ik besluit terug te gaan naar Rouffach en eerst het centrum te bekijken, want als ik eenmaal in dat motel zit, kom ik er dan nog uit? Bovendien, tegen de tijd dat ik gedoucht heb en teruggefietst ben, zijn alle bezienswaardigheden is wel gesloten. Ik word beloond met een orgelles in de grote kerk, ik heb een stuk opgenomen.

Dan fiets ik weer naar de snelweg, via een serviceweg kom ik bij een viaduct, daarna moet ik nog een stuk door de maisvelden en tegen de rijrichting in een tankstation doorkruisen, maar dan ben ik er. Ik krijg een kamer aan de achterkant met parkeervak en een plastic stoel en tafel om buiten te zitten. En ja, ze hebben een speciale berging voor fietsers.

Afstand: 71 km

Tijd: 6 uur

27-7 Basel

Gisterenavond gaf ik me over aan het menu dat bij het halfpension hoorde. Ik vreesde voor spaetzli, maar gelukkig kwam dat niet op tafel. Het begon met een vleesschotel, twee plakken heel fijn gemaken vlees met deeg. Je legt een deeglap neer, legt daar 2 cm van een paté-achtige substantie op en daarna maak je er een rol van. Ik vermoed dat het zo de oven ingaat. Als het gaar is, snij je er plakken van af en serveert het met heel veel rauwe wortel, komkommer en rauwe witte kool in saus. Daarna kreeg ik twee stukjes Munster met kummel en dat is een prima combinatie. Tot slot kwam er natuurlijk weer abrikozentaart op tafel, die taart begint me inmiddels wel een beetje de neus uit te komen. Ik ga op dieet.

Ik sliep prima ondanks de dunne wandjes tussen de kamers en puzzelde een kortere route naar Rouffach uit, zodat ik de route weer kon oppikken. Als ik vanmorgen mijn fiets uit de berging ga halen, blijkt die helemaal niet afgesloten, dat is ook fraai. Wordt eerst zo’n voor fietsers haast onbereikbaar motel aangeraden in de routegids, gaat het daar ook nog met de Franse slag.

Het eerste deel van de ochtend tot Munchhouse is het nogal een saaie omgeving, maar dan ga je de bossen in tot het Grand Canal d’Alsace. Dat volg ik tot Basel, waar inmiddels een flinke bui boven de stad hangt, maar op een paar spatjes na, merk ik er niet veel van.

Om de een of andere reden liggen mijn Airbnb’s vaak hoog, ook vandaag moet ik uiteindelijk nog een helling op om bovenaan het pand te vinden. Het zijn wel hele lieve mensen, ik wordt meteen uitgenodigd voor een kop thee op het dakterras. Ze hebben gekookt en ik krijg een bord eten mee, in de de koelkast staat bier en rosé en er liggen twee Baselcards klaar voor gratis toegang tot musea en het openbaar vervoer.

Ik heb precies 14 dagen gedaan over dit traject en rustig aan gefietst. Vanaf Zaandijk was het 1.003 kilometer. Morgen aan het eind van de dag komt Mayke aan en woensdag beginnen we aan ons rondje Zwitserland.

Afstand: 71 km
Tijd: 5 uur

28-7 Basel 2

Gisteravond at ik de Zwitserse ovenschotel die mijn gastvrouw bereid had, met onderop een laag pasta in de vorm van fietsjes.

Als ik deze ochtend de deur uitga om met de tram naar de stad te gaan, begint het zo te plenzen dat ik na 500 meter doorweekt ben. Dan kan ik maar beter mijn boek uitlezen bedenk ik en keer weer om. Tussen de middag doe ik alvast boodschappen voor vanavond, nog steeds in de regen. Aan de kassa krijg ik twee krasloten. Het idee is dat je drie van de vier vakjes openkrast, als dat drie vlammetjes zijn, win je een prijsje. Het werd twee keer een regenwolk, als dat maar geen voorteken is.

Mijn gastheer is werkzaam in de ICT bij de Zwitserse overheid en weet alles van zaaksystemen en zo, maar hij is ook christen. Dat verschaft hem een zekere blijmoedigheid en de drang om vooral over zichzelf te vertellen. Dus gisteren tijdens de thee op het dakterras, stak hij van wal. Of ik ooit van de Vierde Musketier gehoord had? Deze internationale club organiseert mannenweekends in de wildernis en door die kerels flink uit te putten met nachtelijke speurtochten en slaapgebrek komen ze nader tot zichzelf en tot God. Wat hij daar geleerd heeft is dat je je best moet doen om van je vrouw te houden. Interessant zeg ik, is er ook zoiets voor vrouwen. Nee, zegt hij, want die zitten anders in elkaar, die moeten leren om mannen te respecteren. Nu heb ik net zijn vrouw Silke ontmoet en ze lijkt me een nogal pittig en weinig volgzaam type. Ik vermoedt dat hier de wens de vader van de gedachte is. (Overigens heb ik die website bekeken en ik zie dat ze ook weekends voor koppels organiseren en voor vaders met zoons en met dochters. Het zijn een soort van survivalweekends in een gecontroleerde omgeving.)

Vervolgens schakelt hij over naar metaforen om onze persoonlijkheid te karakteriseren. Wat voor boot ben ik? Ik besluit tot een zeilboot, je doel kennen, maar daar zelden in een rechte lijn op af kunnen varen. Dat bevalt hem wel en hij begint over kleine boten en grote boten en klein water en groot water en dat is het moment waarop ik aankondig dat ik even een middagdutje wil doen. Andres strandt dit gesprek nog.

Mayke’s trein heeft vertraging, maar we hebben ook ontdekt dat ze beter 20 minuten eerder kan uitstappen in Basel Bad en zo compenseren we een deel van het tijdverlies weer.

Niet gefietst maar boeken gelezen op mijn ereader.

29-7 Basel 3

Gisteren haalde ik Mayke op van Bahnhof Basel Bad. Dat ligt precies op de grens van Zwitserland en Duitsland en dat betekende dat we allebei met een telefoon zonder bereik in de hand stonden. Nul streepjes, alleen maar puntjes. Gelukkig zijn we van een generatie die zonder bereik is opgegroeid, dus we kwamen elkaar na een kwartiertje toch tegen.

‘s Avonds hadden we heel wat te doen. Het begin met de analyse van de Zwitserse weerberichten voor de komende week, die leidde tot het besluit westwaarts te gaan, daar zijn de vooruitzichten aanmerkelijk beter dan aan de Oostenrijkse zijde. Vervolgens zochten een fietsenmaker, want Mayke had onderweg vastgesteld dat haar verzet te kort schoot. Er moest beslist een andere cassette op het achterwiel komen, het liefst een 12-36. En we zochten meteen een fietsenverhuur, voor het geval die cassette niet zou lukken.

Na het ontbijt fietsen we naar de fietsenmaker in het centrum van Riehen, het voorstadje van Basel waar we verblijven. Die legt in onvervalst Zwitsers uit dat het wel een heel oud systeem is dat op Mayke’s fiets zit, dat hooguit een 12-32 zou passen als we ook de derailleurs voor en achter vervangen en dat hij niet zou weten waar al dat materiaal vandaan te halen.

Kortom, tijd voor plan B. We bellen een fietsenverhuur in Gundeldingen en jawel, ze hebben een geschikte fiets voor tien dagen. Aan het eind van de ochtend nemen we de fiets in ontvangst en dan is het eindelijk tijd voor het Tingueley museum.

Daarna duikt Mayke de openbare bibliotheek in om nog een paar uur te werken en ik ga naar het papiermuseum. Daar word ik er aan herinnerd dat ik gisteren een column voor De Windbrief had moeten inleveren, dus die maak ik eerst af in het museumcafé. Tegen de tijd dat ik er tevreden over ben, staat het museum op punt van sluiten. Kortom, we hebben een fractie van Basel gezien, wellicht kunnen we op de terugreis nog wat meepakken.

30-7 Aarburg

Ik ging gisterenmiddag met de tram terug naar Riehen, terwijl Mayke op haar nieuwe fiets terugreed. ‘s Avonds maakten we ons fietsplan wat concreter en ik sneed de bladzijden uit de Zwitserse toergids van anderhalve kilo, die ik dacht nodig te hebben. De rest lieten we met de laptop achter bij Tobias en Silke van de airbnb. Dat scheelt weer in het gewicht.

Na een stevig ontbijt en een hartelijk afscheid stappen we op de fiets voor de eerste etappe van Basel naar Aarburg.

Daar zit nog een klimmetje in, want we moesten via Liestal over de Schafmatt richting Aarau, van 250 naar 820 meter en weer naar beneden (Aarburg ligt op 400 meter). Dat klimmen valt nog niet mee (eigenlijk valt het mij nooit mee), want Mayke’s huurfiets is niet heel geschikt voor hellingen van 10% of meer. Maar we redden het natuurlijk evengoed, al is het verschil met vorig jaar dat Mayke mij niet langer voorbijsjeest als we berg op gaan. Na de afdaling drinken we koffie in Olten en we zijn allebei behoorlijk moe.

We moeten erg wennen aan het landschap, je fietst toch veel langs drukke wegen en het uitzicht is niet echt spectaculair, je hebt niet het gevoel dat je in de bergen zit.

De camping ligt in een driehoek van spoorlijnen en doorgaande wegen. Als we de tent opzetten is het tentenveld nog leeg, maar al snel verschijnen er hele gezinnen die hun tenten pal naast de onze neerzetten in plaats van een meter of tien verderop. We vermoeden dat kluitkamperen een typisch Zwitserse gewoonte is. Maar veel maakt het ons niet uit, we slapen vast overal doorheen vannacht.

Afstand: 63,5 km

Tijd: 6,5 uur

31-7 Solothurn

We aten gisterenavond tussen de buien door bij de tent een mix van linguine, wortel, paprika en garnalen. Toe was er Skyr met een handje bosbessen. De campinggasten gedroegen zich ‘s nachts voorbeeldig maar het auto- en treinverkeer ging de hele nacht door. Kort na middenacht werd er gerangeerd, wat gepaard ging met veel harde dreunen en elke dreun werd ook nog eens aangekondigd met een claxonsignaal.

Als we opstaan en ik mijn fietskleding wil aantrekken, is die nat. Ik denk eerst dat de tent gelekt heeft, maar dan blijkt het opnieuw condenswater van onder de matjes te zijn. En wat vervelender is, de slaapzakken zijn ook deels nat. We maken de tent zo goed mogelijk droog, maar pakken eigenlijk alles halfnat in. Alles bij elkaar kost dat behoorlijk wat extra tijd en we zijn pas om negen uur weg.

Het plan is koffiedrinken in Wangen am Aar, boodschappen voor twee dagen in Biel (morgen is het een nationale feestdag en zijn alle winkels gesloten) en kamperen bij Hagneck. Alles bij elkaar een rit van 79 kilometer over relatief vlak terrein, maar we bakken er niks van. Het schiet niet op en als we onze natte spullen willen drogen, moeten we halverwege de middag toch op een camping zijn. Morgen en overmorgen regent het, dus dan valt er niks meer te drogen. Aan het eind van de ochtend hebben we er pas 30 kilometer opzitten. Dat vraagt om een nieuw plan. Het wordt een self check-in hotel in Solothurn, Hotel Bären.

Onderweg naar Solothurn komen we langs een vervallen cellulosefabriek bij Luterbach, die nu in één groot kunstproject is veranderd.

En zo hebben we om drie uur ‘s middags alles uithangen in de kamer in de wind van de ventilator. Maar hoe moet het de komende dagen nu verder? Het grote plan was naar Lausanne en Nyon en daarna langs de Franse grens terug naar Basel. Maar dan moeten we daar wel op tijd aan beginnen, of we verzinnen we een list?

Afstand: 42 km
Tijd: 4 uur

1-8 Thielle

We fietsten gisteren naar het historisch centrum van Solothurn, dat had door Anton Pieck ontworpen kunnen zijn, maar het lijkt me eigenlijk logischer dat hij daar zijn inspiratie vandaan gehaald heeft. Op een terrasje met de kaart erbij maakten we een nieuw plan. Het belangrijkste probleem om op te lossen was het feit dat Mayke’s fiets niet geschikt is voor hellingen van 10% of meer. De oplossing was redelijk simpel, we rijden de huidige route niet helemaal uit tot Lausanne, maar we pakken in Yverdon het smalspoor naar Saint Croix.

Daarmee slaan we dan de moeilijkste klimmen (700 meter omhoog in 7 kilometer) over en beginnen we meteen op tophoogte aan de route terug naar Basel. Dan blijven er nog genoeg klimmetjes over, maar die zijn allemaal minder dan 10%. We verwachten vrijdagmiddag weer in Basel aan te komen, dus we hebben nog een dagje Basel in het vooruitzicht. Gesterkt door deze wijziging in de plannen, bekeken we het weerbericht voor vrijdag en zaterdag en dat zegt nog steeds regen. Dus we boekten nog maar eens een hotel, na eerst alle airbnb opties bekeken te hebben. Het werd een Ibis hotel aan de snelweg in Thielle, of all places.
Daarna wandelden we door Solothurn en vonden een Grieks restaurant dat aan slow-cooking doet. Mayke nam een salade en ik een aubergine die als een waaier was ingesneden en daartussen met kaas gevuld en toen in de oven gegaard.

Als we opstaan zijn we nogal teleurgesteld dat de zon schijnt, maar zegt Mayke opgewekt, kijk om 11 uur komt er regen en hagel. Gelukkig, dan hebben we het hotel niet voor niks geboekt. Maar zoals dat wel vaker gaat, om elf uur schijnt de zon nog steeds. We drinken koffie in een Stube, waar men ons gelukkig prijst met het mooie weer van de komende dagen.

En zo fietsen we weliswaar af en toe onder een zwarte wolk door en één keer worden we geraakt door drie druppels, maar de beloofde regen en het daarbij horende hotelverlangen blijven uit.

Iets voorbij Biel stoppen we voor een lunch en daar zit een Zwitsers echtpaar dat we gisteren bij de cellulosefabriek ontmoet hadden. Daarna volgen we de zuidelijke oever van het Lac du Bienne en zo geraken we vanzelf in Thielle. Het is een leuke en afwisselende route vandaag, die grotendeels de rivier de Aare volgde.
>p>

Als we bij het hotel aankomen, raadplegen we als eerste het weerbericht. Om 20.00 gaat het regenen, als dat maar waar is!

Afstand: 59 km

Tijd: 5 uur

2-8 Yverdon-les-Bains

We aten noodgedwongen wat in het hotel gisterenavond, sla en gnocchi uit de magnetron. Niet zo smakelijk, maar het vult wel. Hoezo noodgedwongen zul je misschien denken? Welnu het restaurant verderop dat open zou zijn, leek al jaren gesloten. Het alternatief was een paar kilometer fietsen, maar daar hadden we geen zin meer in. Dus legden we voor één keer onze hoge culinaire eisen terzijde.

Later die avond keken we een documentaire van een Engels meisje dat deelnam aan een trailrace van 1900 kilometer in twee weken. De titel was zoiets als de Silk Road trail. Ze reed op haar mountainbike door Centraal Azië (Kirghizistan, China, Kazachstan) duwde haar fiets over geitepaadjes over passen van 3 kilometer hoogte, waadde door rivieren en kampeerde bij temperaturen ver onder nul. We keken elkaar eens aan en voor het landschap zouden we daar wel heen willen. Maar dan niet als wedstrijd en misschien met iets meer comfort? ‘s Nachts werd ik een paar keer wakker van de regen, dat stemde me toch heel tevreden.

Als we opstaan is het droog, we hoeven vandaag maar 50 kilometer (denken we) naar Yverdon les Bains en de route ziet er geruststellend uit, langs de zuidelijke oever van het Lac de Neuchâtel. Aan de plaatsnamen te zien, zitten we hier precies op de taalgrens tussen Duits en Frans. Naar het noorden en westen zijn het Franse namen namen, naar het oosten en zuiden Duitse.
Het is fris en bewolkt, maar regen van betekenis valt er niet. Totdat we in het Hôtel de Ville van Coudrefin aan de koffie gaan, dan barst de bui los. Als de koffie op is, schijnt de zon weer. Vandaag zou de laatste buiige dag moeten zijn, maar dat kloppen we af. De route loopt weliswaar langs het Lac de Neuchâtel, maar we moeten flink stijgen en dalen tussen de 420 en de 490 meter, al vallen de percentages mee. Eigenlijk is het best een genoeglijke fietstocht, met maar één minpuntje, van dat Lac krijgen we niet veel te zien op een enkel doorkijkje na. Meestal ligt het verborgen achter de bomen.

Rond drie uur arriveren we bij de camping voor vandaag, een gigantisch drukke familiecamping aan het meer. Voor 51 Zwitserse franken mogen we een nachtje staan. En ik maar denken dat Noorwegen duur is. Wat we dan weer meeviel, waren de treinkaartjes voor Saint Croix, die waren 15 euro per stuk en de fietsen zijn gratis. Morgenochtend 08.44 gaat ie.

Afstand: 61 km
Tijd: 5 uur

3-8 Travers

We aten bij de tent gisteren, op het menu stond gevulde pasta met fruits de mer, salade en vegetarische carpaccio.

Op de camping en in de omgeving bleef het nog lang feest, de kleine kinderen gaan hier niet voor tien uur naar bed en ergens in de buurt was een rave aan de gang met vuurwerk om 12 uur. Dan denk je, ha nu is het afgelopen, maar nee, de rave dreunde tot half twee over het Lac de Neuchâtel. Niet veel later werd ik wakker met een stijve nek, mijn dure kussentje was leeggelopen. Mopperend maakt ik een soort rol van mijn broek en trui en sliep weer even in. Tot ongeveer vijf uur, als de hemel begint te gloren en bij gebrek aan kraaiende hanen, de babies het op een brullen zetten. En dat alles voor 51 Zwitserse franken!

Om half zeven zeggen we, kom we gaan eruit, dan zijn we mooi op tijd op het station voor Rail Away ervaring naar Sainte Croix. Je zit gewoon in een moderne treinstel met tien andere passagiers en er is plek zat voor onze fietsen, die natuurlijk bij de eerste bocht meteen omdonderen. Een vriendelijke mevrouw wijst ons op de riemen die je uit de wand kunt trekken om de fietsen mee vast te zetten. Die Zwitsers denken ook aan alles! Het uitzicht is bij vlagen mooi, maar meestal zien we bomen.

In Sainte Croix aangekomen, krijgen we meteen de steilste klim van de dag, die naar naar de Col des Étroits, voor de kiezen, die Mayke vertwijfeld doet uitroepen: ditisniettedoen. Als we om half twaalf koffie drinken in La Côte aux Fées, besluiten we de route op te knippen. We doen geen 62 kilometer vandaag, maar de helft. Dan zijn we vroeg in de middag in Travers waar een camping is en we een wasje kunnen doen en een beetje onthaasten. Dat laatste is ook wel nodig want in een tempo van 60 kilometer per dag zijn we woensdag al weer terug in Basel.

De boerderijcamping in Travers ligt op een helling, is heel klein, maar goed georganiseerd, van de self-service winkel tot de wifi op het veld. Voorlopig zijn we alleen, maar aan het eind van de middag verschijnt de eerste wandelaar, die geheel in de Zwitserse traditie van het kluitjeskamperen, zijn tentje pal naast de onze opzet.

Afstand: 34 km

Tijd: 3,5 uur

4-8 La Chaux de-Fonds

Gisterenavond liepen we naar het restaurant in Travers voor een hapje, in dit geval pizza en salade. Het toetje was zelfgemaakte tiramisu, wel aardig, maar niet spectaculair. Mayke is duidelijk niet fit, ze heeft weinig energie en we doen morgen ook geen grote afstand. Als de zon achter de heuvels verdwijnt is de was nog niet droog, die gaat op een stapeltje in de buitentent. Schoenen en eten werden goed opgeborgen vanwege de vos die hier in de buurt woont. Wat vossen nu aantrekkelijk vinden aan de schoenen van wandelaars en fietsers? Mayke denkt aan de geur van leer, ik aan die van zweetvoeten.

Het is behoorlijk fris vannacht, de hemel is helder en je ziet enorm veel sterren, maar het is ook ongelooflijk vochtig. Zelfs in de tent zet zich een laagje dauw af op de slaapzakken, die overigens van binnen wel lekker droog blijven. Als we opstaan is het een graad of acht, de wolken hangen onder ons in het dal en ik zit bibberend aan het ontbijt. We pakken alles kletsnat in, jammer van al dat water dat ik aan extra gewicht meesleep, maar wachten tot het droog is, duurt veel te lang.

Meteen na Travers begint een klim van vier kilometer met een gemiddeld stijgingspercentage van 9%. We moeten van 750 naar 1100 meter. We pauzeren elke kilometer even en zo lukt het ons in een klein uurtje om boven te komen. Dan fietsen we gauw door op zoek naar koffie, die vinden we in de stationsrestauratie van Les Ponts de Martel, een uiterst naargeestig etablissement, waar ze de worsten voor de lunch aan het bereiden zijn. Gelukkig kun je ook buiten zitten.

Daarna volgt een lang vlak stuk door een rivierdal, dat beschermd hoogveen moet zijn, maar wij zien gewoon weilanden. Maar dan, bij La Sagne, moeten we weer steil omhoog, gelukkig is het nu een kort stukje van een kilometer of twee. Daarna volgt een slingerend betonweggetje over de heuveltoppen tot La Chaux de-Fonds. Eigenlijk is het Zwitserse landschap hier een beetje saai, het doet het meeste denken aan een enorme modelspoorbaan.

Afstand: 33,5
Tijd: 4 uur

5-8 Saignelégier

We aten op het terras van het campingrestaurant gisterenavond, we dachten een goedkope keuze gemaakt te hebben. Maar eenmaal gezeten kwam er een pittig geprijsde kaart op tafel. Maar goed, je moet toch eten. Mayke nam een grote schotel crudités en ik een entrecote in pepersaus met rösti en worteltjes en een crème brûlée toe. Met wat mineraalwater en één glas huiswijn zaten we op ruim 100 frank. ‘s Nachts werd ik wakker en dacht, dat klopt toch eigenlijk niet? Ja, het glas wijn stond als een grillade pinot noir op de bon, er stond teveel mineraalwater op en een schepje pepersaus (op zich best goed gemaakt) kostte ook 5 frank. En het was nog wel zo’n joviale gérant, waardoor ik de bon ook niet meer nagelopen had bij het afrekenen.
Na het eten maakten we nog een romantische avondwandeling over de camping, althans dat was het plan, maar na honderd meter raakten we al verzeild in een soort favela van bemoste caravans. Dan was de avondwandeling in Yverdons-les-Bains veel geslaagder, daar liepen we bij romantisch avondlicht langs de oevers van het Lac du Neuchâtel.

Als we opstaan is het lang niet zo koud als gisteren en het wordt snel warm. Het is een beetje raar weer, als de zon schijnt smelt je weg en als die niet schijnt lijkt het meteen tien graden kouder. Er staat een vlagerige wind, soms mee, soms tegen. De route golft wat op en neer met pittige klimmen, we komen uiteindelijk tot ongeveer 1250 meter hoogte. Het is vermoeiend fietsen en we verbazen ons erover dat we vorig jaar dubbele afstanden aflegden onder gelijke omstandigheden. We denken dat het verschil erin zit dat we in Noorwegen veel vroeger opstonden en dat we toen een heel strak schema hadden, als we de kilometers niet maakten zouden we de Noordkaap niet op tijd bereiken en zou Mayke haar vliegtuig naar Nederland missen.

We zijn voor in de middag op de camping, het is een stuk bos met open plekken en bij elke plek een ring van stenen om een kampvuur te maken. Wij vinden een mooi plekje, zetten de tent op en gaan naar het dorp om boodschappen te doen en wat te drinken. Het laatste stuk naar Basel is nog 90 kilometer en er zijn geen campings meer aan de route. Met veel moeite vinden we een bed and breakfast aan de route met self check-in, want op dinsdag en woensdag is er niemand. De huur moeten we in contanten op de kamer achterlaten.

Als we terugkomen is de toegang tot onze plek versperd door een camper met voortent. We moeten met de fietsen door de voortent om bij ons plekje te komen. Te voet kunnen we ook wel door de struiken naar het toiletgebouw, maar hoe we dit morgenochtend vroeg gaan oplossen?

Afstand: 36 km
Tijd: 3,5 uur

6-8 Neumühle/Moulin Neuf

Gisterenavond kookten we maar weer eens zelf, gnocchi in tomatensaus met courgette en minipaprikaatjes en plakjes inktvistentakel (pulpo). Na de afwas zat er geen romantische wandeling over de camping meer in, want we hadden de camping al geïnspecteerd op zoek naar het beste plekje. We gingen meteen naar bed en vielen als blokken in slaap. Midden in de nacht werd ik wakker van een kudde koeien die besloot te grazen aan de rand van de camping, als je dertig van die bellen hoort klingelen zonder enig ritme of melodie, zie dan nog maar eens in slaap te komen. Uiteindelijk verwijderde de kudde zich en vond ik weer rust.

Als we om kwart over zes opstaan, is het weer zo ongelooflijk koud, onze adem maakt dampwolken als we met elkaar praten. De hele ochtend blijft het fris, we fietsen vrij hoog over een soort van richel en dalen dan af naar Saint Ursanne. Onderweg zien we een innovatie die bij wet verplicht zou moeten worden, koeien met grote blauwe tags om hun nek in plaats van bellen. De boer downloadt de app findmycow (dat klinkt toch beter dan Woistmeinkuh) en ziet ze real-time op de kaart bewegen. En zo zijn niet alleen de dove boeren uit de brand geholpen, maar zien we een drastische daling van bovine neuroses en slaap ik ook beter.

De route van vandaag is beslist de mooiste van alle dagen, het is hier veel bergachtiger, je ziet af en toe kale rotsen en steile hellingen naast ons.

In Saint-Ursanne nemen we een stevige lunch, want vanavond eten we brood in onze b&b want die heeft dinsdag en woensdag Ruhetag. De afspraak is dat de sleutel in de deur van de kamer zit en dat we het geld achterlaten. Onderweg slaat toch een lichte twijfel toe, wat als? Nou dan zetten we de tent gewoon op in de tuin en we plassen in het bloemenperk is het idee.

Maar eerst lunchen, Mayke neemt een grote schotel crudités en ik neem de plat du jour, dat is vandaag een worst met linzen en gebakken aardappelen. Daarna volgt een klim over 5 kilometer van 434 naar 789 meter en die valt me nog niet mee, misschien had ik beter ook crudités kunnen bestellen. Maar eenmaal boven is het weer een beetje stijgen en dalen tot Charmoille, waarna we nog één keer omhoog moeten. Dan volgt nog een hele mooie lange dalende weg door het beekdal van de Lucelle en als we bij het hotel annex b&b aankomen, klopt alles. Even later komt de eigenaresse aan om het geld te innen, een heel vriendelijke oude dame, die het prima vindt dat we de waslijnen op de binnenplaats gebruiken om onze spullen te drogen.

Afstand: 59,5 kilometer
Tijd: 6 uur

7-8 Kaiseraugst (Basel)

Gisterenavond aten we brood op het terras van het hotel, dat immers Ruhetag had. Dit keer was er alle aanleiding voor de Romantische Avondwandeling, de eigenaresse had ons gewezen op de vijverpartij achter het hotel en die moesten we natuurlijk gaan bekijken. Het geheel stelde ons niet teleur, het water was weliswaar iets troebel, maar het riviertje de Lucelle, dat trouwens de grens tussen Zwitserland en Frankrijk vormt, biedt ook mooie watervalletjes om naar te kijken.

Later op de kamer viel ons de totale stilte op, je hoorde alleen wat beekgeruis op de achtergrond en verder helemaal niets.

Als we opstaan laten we ons plan om bij de vijver te ontbijten snel varen, het is gewoon veel te koud. Dus dat wordt ontbijt op bed.

De eerste zes kilometer draaien we de benen warm in een zachte afdaling naar Lützelburg (u had natuurlijk al door dat de Lucelle op zijn Duits de Lützel genoemd wordt). Dan begint een klim van 6% over een afstand van 6 kilometer volgens het bordje aan de voet van de heuvel. Maar dat was natuurlijk weer bedrog, althans, over de hele afstand klopte het wel, maar we stegen eerst 3 kilometer met 10% en daarna nog eens 3 met 4%. Dan ga je in de eerste kilometers toch aan jezelf twijfelen, hoe kan het zo zwaar zijn?

Enfin, eenmaal bovenop werd het een hele lange afdaling tot het laatste heuveltje van Mariastein. Dat is sinds jaar en dag een bedevaartsoord met klooster en kloosterkerk. Die kerk is voorzien van een fantastisch barok altaar, geschonken door Lodewijk de 14e, maar veel zie je er niet van, want het is afgesloten met een zwaar hekwerk. Wat wel leuk is, is dat je door een hele lange onderaardse gang naar een Mariakapel kunt afdalen, de wanden van de gang hangen vol met votiefgeschenken in de vorm van marmeren bordjes, telkens wordt Maria bedankt voor een klein wonder. Wij banjeren daar dan in onze fietsbroeken met blote benen tussen de pelgrims die alle altaren afgaan om te bidden. Nou ja, ze zullen wel een extra weesgegroetje bidden om Maria te vragen ons te vergeven voor dit affront.

Na Mariastein raken we geleidelijk aan in de agglomeratie van Basel. We hebben vanaf morgen weer het appartement in Riehen, dus vandaag kamperen we nog. We hebben een leuke camping aan de Rijn uitgezocht in Kaiseraugst, een voorstadje van Basel :”Sie haben ein kleine Stück Paradies entdeckt” juicht de website. We bedenken zelf de makkelijkste route naar de camping en raken verstrikt in een spoorwegemplacement tussen de fabrieken, gelukkig is er één uitweg, een wandelpad door een stuk bos. Daar mag je eigenlijk niet fietsen en dat krijgen we in onvervalst Schweitzerdeutsch te horen, maar wij lachen gewoon vriendelijk terug en roepen “ hello!”

De camping blijkt een hele lange strook gras langs de oever, hutje mutje met tenten bepakt. Gelukkig is er ook nog een “obere Zeltwiese” alleen te bereiken via een hele steile helling, maar die is een stuk rustiger. We zetten de tent op, nemen een koude douche (warme douches doen ze hier niet aan, er is sowieso maar één mannen- en één vrouwendouche) en verdwijnen dan snel naar het dorp om boodschappen te doen en te eten.

Afstand: 49 km
Tijd: 4,5 uur

8-8 Riehen

Het was gisternamiddag wel ontzettend heet op het veld en we besloten om in het dorp te eten. We zagen een aardige recensie van Bahnhöfli, we dachten daarbij aan een soort stationsrestauratie, maar het bleek een volwaardige Italiaan met Italiaans personeel. Voor Mayke werd het weer een grote salade, voor mij de tagliatelle met scampi in roomsaus en panna cotta toe.

Toen we terugkwamen op de camping, viel mijn oog op een hoop afgedankte geysers, hetgeen een verklaring zou kunnen zijn voor de koude douche die middag. Ondanks de enorme drukte op de camping, was het vannacht doodstil en de volle maan gaf een mooi zacht licht aan ons hooggelegen tentenveldje, terwijl de eenden uit de Rijn vredig in het campingzwembad beneden dobberden. Of het de chloor is of het warme water wat ze aantrekt weet ik niet, maar het is een leuk gezicht.

Als we opstaan, besluiten we rustig aan te doen en de boel eerst goed te laten drogen voordat we alles inpakken. Dan komen we er ook achter dat de reep chocola in mijn stuurtas de hitte niet overleefd heeft en zich in een dikke laag heeft vastgezet op de inhoud, zoals fietssleutels, zakmes en kleingeld.
Uiteindelijk is het nog een uurtje fietsen naar Riehen, waar we aan het eind van de ochtend totaal bezweet aankomen, het is inmiddels boven de dertig graden.

In de middag gaan we naar de vlakbij gelegen Fondation Beyeler, een particulier museum voor moderne kunst in een klein parkje. Naast de vaste opstelling met 20e eeuwse kunstenaars als Picasso, Rothko en Dumas is er een overzichtstentoonstelling met werk van Vija Celmins, waar ik nog nooit van gehoord had. Er hangen veel grote potloodtekeningen op linnen van de woestijnbodem, de sterrenhemel of de golvende zee. Perfect gedaan, maar mij spreekt het niet zo aan. Alleen haar vroege werk vind ik interessant, als ze alledaagse voorwerpen en foto’s uit kranten en tijdschriften natekent.

Afstand: 15,6
Tijd: 1:07

9-8 Riehen-2

Het zijn hier nu dubbele temperaturen in vergelijking met toen ik aankwam, twee weken geleden. Toen regende het en was het 15 graden, nu is het onbewolkt 34 graden. Gisterenavond kookten we zelf, lamsvlees met groente en pasta. Daarna deed ik een halfslachtige poging de aanlopende schijfrem in het voorwiel van Mayke’s huurfiets bij te stellen. Na het kijken van drie Youtubefilmpjes van drie verschillende fietsenmakers kwam ik tot een soort van consensus over de aanpak. Je moest twee boutjes losdraaien, de voorrem stevig inknijpen en zo houden en dan de boutjes weer vastdraaien. Helaas werd het probleem in eerste instantie alleen maar groter en toen ik na vijf pogingen terug was bij het uitgangspunt, een licht tikje bij elke omwenteling, gaf ik het op. Ze zoeken het maar uit in de fietsenwinkel.

Deze ochtend brengt Mayke haar fiets terug, in de winkel is het zo druk dat ze geen tijd hebben om lastige vragen te stellen. Na een kop koffie in een parkje lopen we door de oude stad, bezoeken het stadhuis en komen we precies twee minuten voor een orgelconcert begint in de Domkerk. Dat wordt een heerlijk uurtje in een koele kerk luisteren naar onder andere Purcell en Elgar. Ik neem een van de stukken op (Nimrod van Elgar) en zal het later toevoegen.

In de middag gaat Mayke werken en ik bezoek het Basler Kunst Museum, enorm groot, na drie uur ben ik wel verzadigd, maar heb ik nog lang niet alles gezien. Wat me vooral opvalt is dat de afdeling moderne kunst na 1950 letterlijk erg kleurloos is, veel grijs en bruin, alsof die Zwitsers door al die grijze rotsen om hen heen de kleuren afgezworen hebben. Ronduit interessant is een kleine tentoonstelling waarbij de achterkanten vn middeleeuwse schilderijen op paneel centraal staan.

10-8 Amsterdam

Gisterenavond gingen we voor een laatste keer uit eten, nu in het Landgasthof van Riehen, salade en doradefilet op een bedje van polenta en sorbetijs toe. Tot slot gingen we nog een keer naar de Fondation Beyeler waar ze een open dag hadden die werd afgesloten met een concert van Joan as a policewoman. De band stond opgesteld aan de ene kant van de vijver onder de luifel van het museum en het publiek zat daartegenover op het gras van de heuvel. Helaas sloeg de luifel de muziek nogal dood, waardoor het geheel dof klonk. Maar de sfeer was super, overal mensen op kleedjes met eten en drinken die een leuke avond gingen hebben. En alles was heel goed georganiseerd, inclusief een fietsenparkerplaats met bewaking.

Natuurlijk zijn we weer vroeg wakker en we zijn ruim op tijd op het station. Gisteren hebben we een beetje onderzoek gedaan en het lijkt slimmer om niet naar het Centraal Station van Basel te gaan maar naar Basel Bad. Dat ligt aan onze kant van de Rijn, is een stuk rustiger en je kunt de fiets makkelijk op het perron krijgen. Het is een mooi fietstochtje door het bos vanaf Riehen. Ik geef mijn fietsgids Maastricht – Basel aan Tobias en Silke ter inspiratie. Deze zomer fietsen ze naar Bretagne, maar ze willen nog een keer naar Amsterdam. Alleen lijkt de route langs de Rijn ze niet zo leuk vanwege alle industrie langs de oevers en daar hebben ze gelijk in. Ik ben in 2022 langs de Rijn naar de Main gefietst en je ziet heel wat fabrieken onderweg.

Het instappen gaat soepel, we zijn de enige fietsers en de Duitse douane helpt een handje met tillen. Onze gereserveerde zitplaatsen blijken in een viertje te zijn met een tafeltje waar al twee meisjes zitten. Omdat we niet de hele tijd willen knietje vrijen, zoeken we twee niet gereserveerde plaatsen zodat we rustig kunnen lezen/werken. Het boeken van deze tickets was sowieso een belevenis. We waren er in februari al voor naar het loket gegaan, waar drie achtereenvolgende spoorwegbeambten zich gedurende anderhalf uur bogen over de volgende bestelling: heen 1 ticket met fiets naar Basel, terug 2 tickets met fietsen naar Amsterdam. Om Mayke vervolgens een dag later op te bellen met de vraag of ze terug wilde komen, omdat bij controle gebleken was sat de boeking niet goed verlopen is. Nu hebben we op het traject Basel-Frankfurt twee stoelen en vier fietsplekken en voor het traject Frankfurt -Amsterdam twee fietsplekken en vier stoelen. En dat alles voor de prijs van twee!

Het is altijd weer een hele zit, zo’n treinreis naar Amsterdam, maar om 8 uur ‘s avonds staan we dan weer op Amsterdam Centraal. Morgenochtend nog een 15 kilometer van Noord naar Zaandijk en dan hoef ik alleen nog maar de balans op te maken, hoeveel kilometer heb ik gefietst en hoe is het met de bloeddruk?

11-8 Zaandijk

Gisterenavond waren we tegen negenen bij Mayke. Ik at een maaltijdsalade van de Albert Heijn zo uit de plastic bak. Daarna bogen we ons over het vraagstuk: hoe vervang je de wieltjes van een Delsey koffer? Die moet nl. woensdag met Mayke mee naar Rouen. Loshalen van de oude wieltjes is geen probleem, maar waar bestel je nieuwe? Als het aan Google ligt, bestel je ze voor 27 cent bij Temu, maar daar trappen wij niet in. Na veel doorzeuren blijkt dat de website van Delsey een goed verborgen mogelijkheid biedt om onderdelen na te bestellen, mits het typenummer van de koffer bekend is. Onze verklaring voor die heimelijke bestelpagina is dat Delsey niet wil toegeven dat er wel eens iets kapot kan gaan aan hun koffers. (En dat typenummer kun je vinden door een youtubefilmpje te bekijken.)

Natuurlijk zijn we vroeg wakker en ik zit om half negen op de fiets voor de laatste etappe. Wat mij het meest opvalt, is het grote aantal fatbikes dat ik tegenkom, in Zwitserland zie je die niet.

Maar nu het moment van de waarheid, de cijfers. Van Zaandijk naar Basel legde ik 987,8 kilometer af, in Zwitserland nog eens 453,1, in totaal dus 1.440,9 kilometer met een gemiddelde van 60,04 per dag. Maar als je alleen het Zwitserse deel bekijkt, daalt dat gemiddelde naar 45,3. We hebben allebei met enige verbazing naar deze cijfers gekeken, vorig jaar was de route, naar onze beleving, een stuk stuk zwaarder en toch legden we daar veel meer kilometers af op een dag. Hoe we dat nu moeten verklaren?

En dan nu de bloeddrukmeting, maar waar zijn de cijfers gebleven van voor vertrek? Er staat me bij dat ik ze in een excelletje gezet heb, maar kan ze nergens meer terugvinden. Het enige dat erop zit, is nu meten en dan kijken of ik gezond ben. Het gemiddelde van drie metingen met één minuut tussenpauze twee uur na het ontbijt, zonder koffie maar wel met een pot thee achter de kiezen, is 124/85. Dat is voor een gepensioneerde ambtenaar een keurige waarde :-).